Hiện đang có 3 người (0 thành viên). Số lần viếng : 144191 
 Trang Chính
 Tin Tức
 Thành Viên
 H́nh Ảnh
 Phim
 Thư Tín
 Thơ
 Bài Viết
 Đào Từ (66-73)
 ACVTT
 Anh Áo Trắng
 Áo Trắng Trưng Vương
 Bích Huyền
 Bùi Tuấn Dương (63-70)
 Cố GS Nguyễn Đức Hiển
 Chris Scanlan
 Chu Phan
 GS Bùi Viện
 GS Khưu Thị Ngọc Sang
 GS Lê Đức Cửu
 GS Nguyễn Thanh Thu
 GS Nguyễn Văn Phú - Nguyên Hiệu Trưởng Tư Thục Hưng 
 GS Phạm Cao Dương
 GS Trần Thị Thanh Tâm
 Hà Chí Dzũng
 Hà Quân
 H́nh Ảnh Vui
 Hoàng Bách Việt
 Hoàng D. Mạnh (61-68)
 Hoàng văn Trung
 Huỳnh Minh Tú
 Khôi An
 Lauren Hilgers/ Trần Ngọc Cư
 Lê Khánh Điền
 Lê Văn Thài (58-65)
 Mai Kim Quang
 Nghiêm Xuân Cường
 Nghiêm Xuân Trang
 Nguyễn Đông Thức
 Nguyễn - Đông A
 Nguyễn Kỳ Phong
 Nguyễn Ngọc Long
 Nguyễn Như Sơn (66-73)
 Nguyễn Sao Miên
 Nguyễn Thiên Ân (57-64)
 Nguyễn Trung Anh
 Nguyễn Tuấn Khanh
 Nguyễn Văn Liên
 Nguyễn Xuân Dục
 Như Không
 NTTV
 Phạm Anh Dũng
 Phạm Văn Nam
 Phạm Văn Phú
 Quán Văn VTT - Mục Lục Tổng Quát
 Sưu Tầm
 Trương Ngọc Thanh (67-74)
 Trần Đ́nh Anh
 Trần Đông Bắc
 Trần Văn Hiển
 Trần Thu Dung
 Trang Thanh Trúc
 Việt Hải - Los Angeles
 Viên Linh
 Nhạc
 Giới Thiệu VTT
 Hỏi Đáp
 Thể Thao - Giải Trí
 Báo Chí
 Trang Liên Kết
 Quán Hẹn (Cần Log In)
 Nhắn Tin-Message
 Log out
 Y - Khoa Học - Kỹ Thuật
 Đại Hội - Reunions
Disclaimer
1) Ư kiến đóng góp của quí bạn không phải là quan điểm của www.votruongtoan.org và cũng không nhất thiết phải phù hợp với quan điểm của www.votruongtoan.org. Chúng tôi tôn trọng ư kiến khác biệt của quí bạn, nhưng không chịu trách nhiệm dưới bất cứ h́nh thức nào và nội dung của những ư kiến này. Votruongtoan.org không bảo đảm mọi ư kiến đóng góp đều được đăng và cũng giành quyền biên tập lại khi cần thiết. Cám ơn
 GS Khưu Thị Ngọc Sang - Tản mạn về việc Dạy Trung Học ở Việt-Nam và Canada
Số lần xem: 2716

T́nh cờ đọc trong website sau đây:

http://thatsonchaudoc.com/banviet2/TruyenSuuTam/BK_GiaoDucVN_Canada.htm
tôi thấy bài của cô Khưu Thị Ngọc Sang (GS Việt Văn, triết), lấy về cho các anh xem.
Nguyễn Tuấn Khanh (71)




Tản mạn về việc Dạy Trung Học ở Việt-Nam và Canada

Khưu thị Ngọc Sang (*)


Mến tặng anh chị em, sống tại Bắc Mỹ, làm ông Bà Nội, Ngoại và đang ưu tư về giáo dục của " Thế hệ thứ 3".


Trừ 7 năm làm ngoại giao, cả đời hoạt động tôi làm giáo sư Trung Học, 14 năm ở Việt Nam và 20 năm sau tại Montréal, một thành phố lớn miền đông Canada, Những mẩu chuyện kể đây trong khung cảnh nền giáo dục VN trước 1975 và Canada trước 1979, năm tôi về hưu.

Đầu năm 1976, 3 tháng sau khi định cư ở Montréal, tôi được chỉ định dạy Pháp-văn, tại một trường Trung học công-lập, cách chổ tôi ở 1 tiếng đồng hồ xe bus và métro. Tôi loay-hoay nghĩ sao ḿnh không tiết kiệm 2 giờ di chuyển mỗi ngày bằng cách dọn nhà lại gần trường? Tôi dọ hỏi những bạn đồng-nghiệp về việc dời chỗ ở, mọi người kinh ngạc hỏi : " Trời ơi, một ngày 8 tiếng sống với học tṛ, bộ chị chưa ngán sao mà c̣n đ̣i dọn nhà cho gần chúng thêm!" Lần đầu tôi nhận xét, khi ra khỏi cỗng trường, học tṛ có chạm mặt thầy th́ ngó chỗ khác hoặc nh́n thẳng vào mặt thầy lạnh nhạt, thờ ơ, như chưa hề quen biết nhau ! Hồi ở nội-trú Gia-Long, chúa nhật nào may mắn được người bảo trợ rước ra th́ được sống một ngày chim sổ lồng, vui vẻ tưng bừng. Giáo sư Việt-văn trẻ đẹp, duyên dáng của tôi, là cô Năm Lành, thương tôi, gốc từ tỉnh Bạc Liêu xa xôi, không thân bằng quyến thuộc tại Sàig̣n, bảo tôi thỉnh thoảng ra phép th́ sang chơi nhà cô gần chợ Bà Chiểu, có lần cô mua cho tôi một tô ḿ khô. Tô ḿ đó đối với tôi là "bát cơm Xiếu Mẫu" Không biết cử chỉ tŕu mến của cô đă ảnh hưởng thế nào mà sau nầy đến lượt tôi làm thầy, dù rằng nổi tiếng nghiêm khắc trong lớp, nhưng ngoài giờ dạy tôi vẫn thích thú tiếp một số học sinh đến chơi nhà, thầy tṛ ăn uống, ca hát, đèo nhau xe gắn máy, chạy loanh quanh .....Những phút giây sống trong tương ái đó, 40 năm sau thầy tṛ tóc đă điểm sương, gặp lại nhau c̣n bùi ngùi nhớ tiếc. Ở đây thầy cô tiểu học cũng đưa cả lớp đi chơi vườn bách thú, thảo cầm viên, viện bảo tàng..., nhưng đó là những sinh hoạt định trước trong chương tŕnh, dù rằng chơi nhưng cũng là học, tôi không hề cảm nhận được liên lạc t́nh cảm giữa cá nhân thầy và cá nhân của một học sinh . Liên hệ thầy tṛ ở đây trước hết thuộc lănh vực nghề nghiêp.

Mười năm trước có một thời kỳ khá dài, do ảnh hưởng của phương pháp thính thị (methode audio-visuelle), giới chức thẩm quyền giáo dục ở đây dành ưu tiên dạy nói, nhất là các môn văn, sinh ngữ... học viết chỉ là thứ yếu. Thảng hoặc có giáo sư c̣n ảnh hưởng cách dạy cổ điển, hoặc giáo sư ngoại quốc như tôi, v́ thói quen vừa giảng vừa viết những điễm quan trọng lên bảng, có khi bị chỉnh. Thời gian ít lâu sau, tôi nhặt trên bàn ăn pḥng giáo sư một trường trung học khác, mẩu giấy giáo sư A viết nhắn giáo sư B "Dianne, monsieur le directeur désirer te rencontré", giáo sư A đă quên chia 2 động từ (conjugaison des verbes) rencontrer và désirer. Ai từng học văn phạm Pháp ngữ đều biết phải chia động từ trước khi làm câu. Bây giờ môn viết đă lên hàng ưu tiên, sau nhận định cả một thế hệ khoa bảng ở đây, viết trật tùm lum ngôn ngữ mẹ đẻ.

Phương-pháp dạy toán ngày xưa, nghĩ lại khá buồn cười. Năm sáu tuổi vô lớp 5 vỡ ḷng bậc tiểu-học, cùng lúc với học chữ cái, rồi ráp vần, học đếm: 1, 2, 3, 4.... Khi khổng, khi không, nhảy bổ vô đếm 1, 2, 3, 4... là những khái niệm số trừu-tượng, 1 mà chẳng là 1 vật ǵ (như 1 trái cam, 1 con gà...), th́ trẻ ở tuổi đó không hề kinh-nghiệm để biết được...Phải chờ đến lối 12 tuổi, giai-đoạn trừu-tượng-hóa mới được hoàn-hảo. Vậy mà bao nhiêu thế-hệ học-sinh xưa cũng chế-ngự được những khó-khăn để học toán, mà c̣n giỏi toán nữa ḱa! Bây giờ ở đây, học liệu thừa mứa, trẻ nhỏ 2, 3 tuổi có cả thúng nầy qua thúng kia đồ chơi để tập đếm... vậy mà không ít học-sinh nuốt môn toán không vô. Tôi nhận thấy khi giảng lư-thuyết, giáo-sư lướt qua rất mau, để đưa vào phần bài tập, nhiều bài tập chừng nào tốt chừng nấy, đúng với tinh-thần "hành để học". Tới một giai-đoạn nào đa số bài tập là những bài "toán đố"..."đố" th́ thường có mẹo, trước tiên học sinh phải nắm vững từ-ngữ để hiểu t́nh-h́nh của vấn-đề (comprehension), sau đó phải đủ suy-luận để gỡ mẹo. Tôi từng thấy nhiều học-sinh loay hoay kẹt, không biết đường gỡ mẹo, v́ không nắm vững lư-thuyết, hoặc v́ không hiểu bài toán nói ǵ...



Theo chương tŕnh Việt văn, lớp Đệ Lục học tác phẩm Lục vân Tiên, chắc đa số chúng ta c̣n nhớ thơ LVT bắt đầu bằng một bài luân lư:

- Trước đèn xem chuyện Tây minh,

- Gẫm cười hai chữ nhân t́nh éo le

- ......

- Dữ răn việc trước, Lành dè thân sau

- Trai thời Trung Hiếu làm đầu,

Tôi cô giáo (22 tuổi) đầy nhiệt huyết sư phạm, đă bắt hàng trăm nam sinh (12 tuổi) học thuộc ḷng đoạn văn trên. Các tác phẩm văn chương VN đều đầy dẫy những bài học luân lư... Văn chương là phương tiện truyền đạt đạo đức, "Văn dĩ tải Đạo" Thế hệ thầy tṛ chúng tôi đă ít nhiều bị những bài luân lư đó ràng buộc trong cuộc đời. 45 năm sau có em nữa đùa, nữa thật, trách tôi: "Trai thời Trung Hiếu làm đầu" cô bắt tụng nhật, tụi em có đứa lính quính đọc trại ra: "Trai th́ kính vợ làm đầu", nên bây giờ vẫn c̣n sợ vợ!

Ở đây suốt học tŕnh Trung Tiểu học, không có bộ môn Công-dân giáo-dục hoặc Luân-Lư học. Người ta quan niệm Tôn giáo, Đạo đức thuộc thẩm quyền chọn lựa của gia đ́nh, nhà trường chỉ làm nhiệm vụ truyền đạt kiến thức khoa học, văn, toán... phi tư tuởng triết lư đạo đức. Người ta dạy học sinh kiến thức căn bản để biết chọn loại xà bong nào tốt da, ăn uống ǵ tránh béo ph́, biết xử dụng sơ sơ máy may, máy đánh chữ... trong bộ Kinh Tế Gia Đ́nh (Home Ecomomic), nhưng người ta không dạy trẻ con chọn bạn mà chơi... bằng những câu tục ngữ: "thói thường gần mực th́ đen, gần đèn th́ sáng" như trẻ con xứ ḿnh từng ê a trong các bài họcvỡ ḷng. Thiết nghĩ un đúc cho trẻ một số nguyên-lư căn bản để ứng xử với bạn bè thật là cần-thiết, bởi ở đây chưa đầy 1 tuổi đă xa rời ṿng tay che chở của gia-đ́nh, lăn vào "cộng-đồng" nhà giữ trẻ (garderies), rồi từ đó đi luôn vô trường học. Quá-tŕnh "xă-hội hóa" xảy ra quá sớm. Trẻ có thể bắt chước những tác-phong tốt và xấu rất mau. Tôi thấy cháu ngoại tôi, mỗi tuần phải ở lại trường 3 lần, sau giờ tan học, chờ mẹ nó đến rước khi tan sở, chơi với các trẻ khác tương-đối tự-do, học những tác-phong mạnh bạo và ngôn-từ dữ-dằn mà trước đó sáu tháng cháu không hề có.

Ở tỉnh bang Québec ảnh hưởng Thiên chúa qua nhà thờ, trường học, đè nặng tư tưởng của nhiều thế hệ. Lối 1960 đến 1970, người dân dành lại trường học các cấp trao về dân sự (laicisation de l'éducation). Phong trào được mệnh danh "Cách mạng trầm lặng". Tôi nghỉ đó là lư do chánh nhà trường không được dạy luân lư. Tôi có sống một kinh nghiệm: một bé gái 12 tuổi, thường lách chách với con bạn kế bên trong giờ tôi giảng bài, nhiều lần tôi gọi riêng em to nhỏ thuyết phục em sửa đổi... vô hiệu, em lại hay đổ thừa tại con bạn kế bên nó khởi đầu. Tôi nghĩ đă đến lúc phải dạy em lănh trách nhiệm hành động (có chơi có chịu) tôi quyết là em trách nhiệm việc gây tiếng động, làm sao lăng sự chú ư của lớp học. Hôm sau mẹ em xin gặp tôi. Thiếu phụ y phục sang trọng, đầy tự tin, thẩm vấn tôi: sao "không tin" con bà, nó quả quyết nó không có lỗi? tôi b́nh tĩnh, kiên nhẫn giải thích ư định dạy em lấy trách nhiệm khi hành động. Bà mẹ sừng sộ bảo tôi không có sứ mạng dạy hành động, tôi chỉ có sứ mạng truyền đạt kiến thức mà thôi.... Bà mới là người có thẩm quyền dạy luân lư....Sau nầy tôi khám phá, con nhỏ từ tấm bé ở với bà ngoại, người mẹ trẻ đẹp đă lấy chồng khác, ở xa từ khuya. Tôi vô t́nh khơi dậy măc cảm bỏ bê, không dạy con. Nghĩ cho cùng bà nỗi dóa với tôi cũng có lư do vậy!

Chắc có bạn phản ứng rằng nền giáo dục nầy đâu đến nỗi nào, bằng cớ con chúng ta (thế hệ thứ hai) đă tốt nghiệp những ngành nghề uy tín: bác sĩ, kỷ sư... Với méo mó nghề nghiệp của một thầy giáo già, tôi vẫn hướng về "kết quả tối ưu" (viser l'excellence). Giá người ta quan niệm cổ điển rằng một nền giáo dục nhằm đào tạo con người toàn vẹn, nhất thiết phải đủ 3 bộ môn Trí, Đức và Thể dục. Dạy trẻ từ bé những khái niệm ứng xử căn bản: thương yêu cha mẹ già, nhường nhịn anh em, giúp đỡ bạn bè, chào hỏi lối xóm... có phải là sớm lắm đâu, mà cũng không trái với điều răn dạy của bất cứ tôn giáo nào. Nói để gia đ́nh trách nhiệm dạy con em họ Ở Đời . Tội nghiệp lắm, nhiều gia đ́nh di cư chân ướt, chân ráo, "chạy cơm từng bữa, toát mồ hôi", sáng tinh mơ đă vọt khỏi nhà cho kịp giờ xưởng, hăng, chiều tối về trễ, con đă ngủ rồi. Chưa kể nhiều dân từ thế giới thứ 3 đến, quen đặt hết tin tưởng vào nhà trường trong việc Đào Tạo Con Em... Ấy là chưa đề cập đến t́nh trạng gia cảnh vô cùng phức tạp của người bản xứ. Ai từng theo dơi thành quả của các trường Trung Học Công lập, thấy tỷ lệ bỏ học trước năm thứ 3 là 49%, sẽ không khỏi băn khoăn.

Khưu thị Ngọc Sang

Giáo sư Trung-Học Vơ-Trường-Toản

(*) Cô Khưu thị Ngọc Sang là phu nhân của thầy Trần Thanh Thủy (Giáo Sư TKN). Cô Sang cũng là giáo sư dạy Triết của anh Lưu Nhơn Nghĩa ở trường Hồ Ngọc Cẩn.

67.164.23.173 - c-67-164-23-173.hsd1.ca.comcast.net


GS Khưu Thị Ngọc Sang
Tản mạn về việc Dạy Trung Học ở Việt-Nam và Canada
GS Khưu Thị Ngọc Sang
2009-10-12
Giai Phẩm Xuân Vơ Trường Toản 1965 & 1969-75
Đọc lại những Giai Phẩm Xuân Vơ Trường Toản 1965 & 1969-75 do các anh Nguyễn Tuấn Khanh (64-71) và Lê Minh Chánh (68-75) thu thập:


Đọc bài khảo cứu dưới đây của anh Nguyễn Tuấn Khanh (64-71) về chữ Quốc Ngữ trong giai đoạn phôi thai:
Đọc Đăng Cổ Tùng Báo
H́nh Kỷ Yếu VTT 1971
Tập Kỷ Yếu Trung học Vơ Trường Toản, kỷ niệm 15 năm hoạt động 1956-1971. Gồm 42 trang, ấn hành 3000 bản, in xong ngày 20-5-1971 tại nhà in riêng Kim Studio.
>> Xem Kỷ Yếu
Thông tin
Các bạn đă từng viết thơ văn, làm nhạc hay vẽ tranh v.v... xin đóng góp trên trang votruongtoan.org.
Cám ơn các bạn.
Nguyệt San VTT (71-75)
Đọc lại Nguyệt San Vơ Trường Toản phát hành đầu tiên từ tháng 11, năm 1971 cho đến tháng 4 năm 1975 do Nguyễn Ngọc Long (68-75) sưu tầm.> Đọc Nguyệt San

Website: http://www.votruongtoan.org
Email: admin@votruongtoan.org
144191